Anale klachten

Problemen of aandoeningen in de anale regio komen vaak voor. Veel genoemde klachten hierbij zijn:

pijn in de anus;
bloedverlies bij of op de ontlasting;
slijmverlies bij de ontlasting;
jeuk in of rond de anus;
wratten rondom of in de anus;
afscheiding uit openingen rond de anus;

Deze klachten berusten in de meeste gevallen op onschuldige problemen zoals aambeien, scheurtjes van de anale huid, anale fistels of wratjes. Vaak zijn deze aandoeningen eenvoudig te verhelpen.
Ook een aantal andere oorzaken kan echter tot deze klachten leiden. Het is dan ook verstandig om bij het bestaan van één of meer van deze klachten te onderzoeken wat daarvan de oorzaak is, zodat de juiste behandeling kan worden ingesteld.
De meest voorkomende oorzaken van anale klachten zijn aambeien, fissuren, fistels en wratten.

Aambeien (hemorroïden)

Veel mensen hebben last van aambeien (hemorroïden). Aambeien zijn kussentjes van verwijde en opgezette bloedvaten in het darmslijmvlies boven de anus. Deze kussentjes kunnen klachten geven van bloed- en slijmverlies na de ontlasting en pijn of jeuk rondom de anus, met name bij een moeilijke stoelgang of harde ontlasting. Soms komen aambeien naar buiten bij hevig persen.
Behalve bij obstipatie komen aambeien ook vaker voor bij ouderen of zwangere vrouwen.
Aambeien kunnen behandeld worden door een elastiekje om het darmslijmvlies te plaatsen. Ook met behulp van hitte, elektrische stroom of infraroodstraling kunnen aambeien worden verwijderd. Deze behandelingen kunnen op de polikliniek worden uitgevoerd. Voor ernstige vormen van aambeien is soms een operatie nodig.

Scheuren van huid rond de anus (fissuren)

Scheurtjes of kloven in de huid rond de anus (fissuren) kunnen hevige pijnklachten tijdens en direct na de ontlasting geven. Dit kan gepaard gaan met jeuk en helderrood bloedverlies op de ontlasting of op het toiletpapier. Deze scheurtjes zijn vaak het gevolg van harde ontlasting bij obstipatie. Fissuren kunnen in de meeste gevallen goed behandeld worden met medicijnen. In bepaalde gevallen kan een operatie verlichting bieden.

Abces of fistel naast de anus

Wanneer kliertjes in de anus verstopt raken, kunnen deze gaan ontsteken. Uiteindelijk kan zo een geïnfecteerde holte naast de anus of endeldarm ontstaan, een abces. Dit geeft een pijnlijke, vaak rode zwelling naast de anus, waarbij men zich ziek en koortsig kan voelen. Als het abces niet vanzelf openspringt, moet het ontlast worden door er een opening in te maken.
Nadat een abces is ontlast, kan er een verbinding blijven bestaan tussen het ontstoken anale kliertje en de huid. Een dergelijk gangetje, zichtbaar als een kleine opening naast de anus, wordt een anale fistel genoemd en kan klachten geven van riekende vochtafscheiding. Fistels kunnen behandeld worden met verschillende operaties, die doorgaans in dagbehandeling kunnen worden uitgevoerd.

Wratten (condylomata acuminata)

Condylomata zijn kleine roze wratjes rond de anus, penis of vagina. Ze worden veroorzaakt door een virusinfectie en ze worden overgebracht door seksueel contact.
Anale wratten kunnen met lokale medicijnen behandeld worden. Als dit niet voldoende effect heeft, kunnen de wratten door verbranding of een operatie worden behandeld. De kans op terugkeren van de wratjes is echter aanzienlijk.

Jeuk bij de anus (pruritus ani)

Klachten van jeuk bij de anus kunnen door veel verschillende aandoeningen worden veroorzaakt. Vaak is de jeuk het gevolg van het achterblijven van kleine beetjes ontlasting in de huidplooien rondom de anus. Ongewild ontlastingverlies, scheurtjes rond de anus en fistels kunnen hieraan bijdragen.
Ook huidaandoeningen bij de anus kunnen jeuk veroorzaken. Afhankelijk van de oorzaak van de jeuk kan deze met de juiste medicijnen vaak goed worden behandeld.

Andere oorzaken van anale klachten

De meeste anale klachten zijn het gevolg van één van bovengenoemde aandoeningen. Minder vaak voorkomende oorzaken zijn onder andere ontstekingsziekten van de darm (ziekte van Crohn), poliepen en gezwellen in de anus of endeldarm en bekkenbodemstoornissen. Wanneer een vermoeden bestaat op deze aandoeningen, is uitgebreider onderzoek en behandeling noodzakelijk.