Bekkenbodemklachten

De bekkenbodem

De bekkenbodem bestaat uit spieren en ophangbanden die vastzitten aan het bekken en vormt de onderkant van de buikholte. Door de bekkenbodem heen lopen de plasbuis, de endeldarm en bij vrouwen de vagina.

De bekkenbodem heeft een aantal belangrijke functies:

het ondersteunen van de buikorganen;
afsluiten en openen van plasbuis, endeldarm en vagina.

De bekkenbodemspieren zijn normaal gesproken steeds licht aangespannen. Ze zorgen ervoor dat geen ongewild verlies van urine of ontlasting optreedt en de buikorganen op hun plek blijven. Voor lediging van de blaas of endeldarm en voor het hebben van gemeenschap bij de vrouw, moet de bekkenbodem tijdelijk ontspannen.

Wat voor klachten?

Problemen van de bekkenbodem kunnen aanleiding geven tot verschillende klachten zoals:

urine-incontinentie;
plasproblemen;
incontinentie voor ontlasting;
obstipatie;
seksuele problemen;
pijn onder in de buik;
drukgevoel in het bekken;
verzakking van blaas, baarmoeder of endeldarm;

Wat is de oorzaak?

De bekkenbodem hoort continu enigszins aangespannen te zijn. Als de spieren te zwak zijn of juist te sterk zijn aangespannen, geeft dit problemen. Ook kan het zijn dat de bekkenbodemspieren niet op het juiste moment aan- en ontspannen.

De oorzaak van bekkenbodemklachten is niet altijd duidelijk. Een eerdere operatie in dit gebied, leeftijd, een bevalling of overbelasting door zwaar tillen en hoesten, medicijngebruik en psychische factoren kunnen allen een rol spelen.

Zwakke bekkenbodem

Bij een te zwakke bekkenbodem kunnen er klachten van ongewild urine- of ontlastingsverlies, seksuele problemen en verzakkingen optreden.

Bij een verzakking is er sprake van het door de bekkenbodem zakken van blaas, baarmoeder of endeldarm. Dit kan een drukkend gevoel in het bekken geven, soms gepaard gaande met pijnklachten in de onderbuik.

Sterk aangespannen bekkenbodem

Om de blaas en endeldarm te ledigen moeten de bekkenbodemspieren op het juiste moment ontspannen. Als dit niet goed lukt, leidt dit tot veelvuldig en moeizaam plassen van kleine beetjes urine. Ook de ontlasting gaat hierbij vaak moeizaam.
Bij vrouwen kan de aangespannen bekkenbodem pijnklachten van de vagina geven tijdens het vrijen.

Wat is er aan te doen?

Voor een goede behandeling van de klachten is het soms nodig om aanvullend onderzoek te verrichten. Dit kan bijvoorbeeld bestaan uit een urodynamisch onderzoek om te kijken hoe de blaas werkt of een ontlastings- en bekkenbodemfoto om de functie van de bekkenbodem in kaart te brengen.

De meeste bekkenbodemproblemen kunnen in de eerste plaats behandeld worden met speciale fysiotherapie. Deze is gericht op het trainen van het gebruik van de bekkenbodemspieren, zodat de controle over urine- en ontlastingsverlies verbetert.
Bij verstoppings- of incontinentieklachten kunnen medicijnen soms de klachten verminderen of verhelpen.

In geval van verzakking van de blaas of baarmoeder kan een ring (pessarium) soms verlichting bieden door de organen op hun plek te houden.
Voor ernstige verzakkingen is kan een operatie noodzakelijk zijn.